แนะนำเกาะคา 1

แนะนำอำเภอเกาะคา

อำเภอเกาะคาตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2457 แต่เดิมชื่อว่า “อำเภอสบยาว” เนื่องจากว่า อำเภอเดิม

ตั้งอยู่บริเวณที่ลำน้ำแม่ยาวไหลมาบรรจบกับแม่น้ำวัง อยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอเกาะคาปัจจุบันไปทางทิศเหนือ 1 กม. คำว่า “บรรจบ” ชาวบ้านพื้นเมืองเรียกว่า “สบ” จึงขนานนามว่า “อำเภอสบยาว” ต่อมาเมื่อปี พ.ศ.2459 ทางราชการได้เปลี่ยนชื่ออำเภอ “สบยาว” เป็น “อำเภอเกาะคา” เพราะที่ว่าการอำเภอตั้งอยู่ในตำบลเกาะคา คำว่า “เกาะคา” มีประวัติความเป็นมาคือ บริเวณที่ตั้งตำบลแต่เดิมเป็นทางน้ำของลำน้ำแม่ยาว ซึ่งไหลมาจากภูเขาขุนตาล (เขาผีปันน้ำ) เขตติดต่อกับจังหวัดลำพูน ผ่านตำบลใหม่พัฒนาและตำบลไหล่หินมาบรรจบกับแม่น้ำวังที่ตำบลเกาะคา ครั้นนานเข้าน้ำได้พัดเอาตะกอนดิน หิน และทราย มากองรวมกันจนกลายเป็นสันดอนทรายขึ้น (สันดอนทราย ชาวบ้านพื้นเมืองเรียกว่า เกาะ) ภายหลังลำน้ำแม่ยาวได้เปลี่ยนทางเดินของร่องน้ำ ทำให้เกิดสันดอนทรายเป็นบริเวณกว้าง แล้วกลายสภาพเป็นพื้นดินปนทรายซึ่งมีหญ้าคาขึ้นงอกงามเต็มที่ ต่อมาได้มีชาวบ้านไปตั้งถิ่นฐานบ้านเรือนในบริเวณดังกล่าว ชาวบ้านจึง เรียกว่า “เกาะคา”

-->

·       อาณาเขตติดต่อ

ทิศเหนือ         ติดต่อกับ      อำเภอห้างฉัตร   และ อำเภอเมืองฯ จังหวัดลำปาง

ทิศใต้             ติดต่อกับ      อำเภอสบปราบ    จังหวัดลำปาง

ทิศตะวันออก    ติดต่อกับ     อำเภอแม่ทะ        จังหวัดลำปาง

           ทิศตะวันตก      ติดต่อกับ     อำเภอเสริมงาม    จังหวัดลำปาง

แบ่งเขตการปกครอง  ออกเป็น

1. การปกครองส่วนภูมิภาค  แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 9 ตำบล 78 หมู่บ้าน

    ประกอบด้วย 1.ลำปางหลวง 2. นาแก้ว 3. ไหล่หิน 4. วังพร้าว 5. ศาลา 6. เกาะคา

7. นาแส่ง  8. ท่าผา 9. ใหม่พัฒนา

2.การปกครองส่วนท้องถิ่น   ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง แยกเป็น เทศบาล  จำนวน  8 แห่ง องค์การบริหารส่วนตำบล.จำนวน  2 แห่ง ได้แก่

·         เทศบาลตำบลเกาะคา ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลศาลา บางส่วนของตำบลเกาะคา และบางส่วนของตำบลท่าผา

·         เทศบาลตำบลลำปางหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลำปางหลวงทั้งตำบล

·         เทศบาลตำบลนาแก้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาแก้วทั้งตำบล

·         เทศบาลตำบลศาลา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศาลา(เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลเกาะคา)

·         เทศบาลตำบลไหล่หิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไหล่หินทั้งตำบล

·         เทศบาลตำบลท่าผาครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าผา(เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลเกาะคา)

·         เทศบาลตำบลสบยาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเกาะคา (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลเกาะคา)

·         เทศบาลตำบลวังพร้าว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังพร้าวทั้งตำบล

·         องค์การบริหารส่วนตำบลนาแส่ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาแส่งทั้งตำบล

·         องค์การบริหารส่วนตำบลใหม่พัฒนา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลใหม่พัฒนาทั้งตำบล

จำนวน    78  หมู่บ้าน

เขตเทศบาล                          จำนวน     54   หมู่บ้าน

เขตองค์การบริหารส่วนตำบล       จำนวน     24   หมู่บ้าน

จำนวนประชากร / จำนวนครัวเรือน

มีจำนวนครัวเรือน   21,099    ครัวเรือน

มีประชากรทั้งหมด  61,591  คน             

เพศชาย   29,983      คน

เพศหญิง   31,608     คน

-->

ลักษณะภูมิประเทศ

เป็นที่ราบร้อยละ   70   ภูเขาร้อยละ   30    สภาพพื้นที่เป็นที่ราบบนเนินและ        ที่ราบลุ่มระหว่างแม่น้ำและภูเขา   อยู่สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง  268  ลักษณะดินส่วนใหญ่เป็นดินปนทราย  (ดินร่วนซุย)  เหมาะแก่การเพาะปลูกและการกสิกรรมมาก  เนื่องจากเป็นที่ราบกว้างใหญ่ที่มีแม่น้ำไหลผ่านหลายสาย  ทำให้เกิดความอุดมสมบูรณ์  ประชากรส่วนใหญ่มีอาชีพทางการเกษตรเป็นอาชีพหลัก

ด้านเศรษฐกิจ

1.อาชีพหลัก ได้แก่ด้านเกษตร รับจ้างทั่วไป 

2.อาชีพเสริม ได้แก่ อุตสาหกรรมในครัวเรือน/โรงงานเซรามิกส์กว่า 50 โรง 

3.จำนวนธนาคาร มี 3 แห่ง ได้แก่

- ธนาคารกรุงเทพ จำกัด  มหาชน  

- ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร  

 - ธนาคารออมสิน 

ด้านการท่องเที่ยว   อำเภอเกาะคามีสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญ  ดังนี้

1. วัดพระธาตุลำปางหลวง    (พระแก้วมรกต)   บ้านลำปางหลวง  ม. 1  ต.ลำปางหลวง

2.  บ่อน้ำร้อน  ( อาบน้ำแร่ )   บ้านโป่งร้อน  ม. 1 ต. ใหม่พัฒนา

3. วัดไหล่หินหลวง   (วัดเสลารัตนปัพพะตาราม)   บ้านไหล่หิน  ม. 2  ต.ไหล่หิน

4. ถ้ำดอยฮาง       บ้านทุ่งขาม   ม. 6  ต. ใหม่พัฒนา

5. ถ้ำห้วยฮวก   เขาส่องกระจก  และ  ดอยเงินรีสอร์ท   บ้านหาดปู่ด้าย  ม. 1  ต. นาแส่ง

6. ถ้ำตะกร้าแหล่งกำเนิดค้นพบฟอสซิล  มนุษย์เกาะคา Homo  Evectus   500,000  ปี

                 บ้านหาดปู่ด้าย  ม. 1  ต.  นาแส่ง

7. วัดพระธาตุจอมปิง  (  ภาพเงาสะท้อนพระธาตุหัวกลับ  Unseen )

8 . สถานปฎิบัติธรรมเตาปูน  บ้านนากิ๋ม  ม.  ต.  นาแส่ง

งานเทศกาลที่สำคัญ   อำเภอเกาะคามีงานเทศกาลที่สำคัญ  ดังนี้

1.       งานยี่เป็งวัดพระธาตุลำปางหลวง (ตรงกับเทศกาลวันลอยกระทง)  ม.1 ต.ลำปางหลวง

2.       สรงน้ำวัดพระธาตุจอมปิง (ตรงกับเทศกาลวันสงกรานต์)  ม.5 ต.นาแก้ว

3.       สรงน้ำพระธาตุวัดพระธาตุลำปางหลวง (วันที่ 16 เมษายน ของทุกปี)  วัดพระธาตุลำปางหลวง  ม.1  ต. ลำปางหลวง

แหล่งเรียนรู้

แหล่งเรียนรู้

   วัดสันตินิคม

   ที่ตั้ง : 142  หมู่ที่ 2 บ้านสันป่าสัก ตำบลใหม่พัฒนาโทร. 081-9936049  054-274513

  

สาระสำคัญของแหล่งเรียนรู้

1.             ห้องสมุดเฉลิมพระเกียรติ  เน้นการศึกษาด้านดอมพิวเตอร์     เปิดอบรมให้ความรู้แก่บุคคลทั่วไป เช่นเด็ก เยาวชน ผู้ใหญ่

2.             อุทยานศึกษาพระพุทธประวัติ   

1.ประสูติ   พระพุทธเจ้ามีพระนามเดิมว่า "สิทธัตถะ" เป็พระราชโอรสของพระเจ้าสุทโธทนะ กษัตริย์ผู้ครองกรุงกบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ ซึ่งปัจจุบันตั้งอยู่ทางภาคใต้ของประเทศเนปาล พระราชมารดาทรงพระนามว่า "พระนางสิริมหามายา" ซึ่งเป็นพระราชธิดาของกษัตริย์ราชสกุลโกลิยวงศ์แห่งกรุงเทวทหะ แคว้นโกลิยะ

2. ตรัสรู้(15ค่ำเดือน6)  - ขณะมีพระชนมายุได้ 35 พรรษา ในวันที่พระองค์ตรัสรู้ นางสุชาดาได้ถวายข้าวมธุปายาส(หุงด้วยนม) ใต้ต้นไทร เมื่อเสวยเสร็จแล้วทรงลอยถาดทองในแม่น้ำเนรัญชรา ทรงอธิษฐานเสี่ยงพระบารมีว่า ... “ถ้าอาตมาจะได้ตรัสแก่พระปรมาภิเษกสัมโพธิญาณแล้ว ขอให้ถาดนี้จงลอยทวนกระแสน้ำขึ้นไป ” ถาดทองนั้นลอยทวนกระแสน้ำขึ้นไป ๑ เส้น แล้วก็จมลงตรงนาคภพพิมานแห่งพญากาฬนาครา

3. ปฐมเทศนา  หลังจากที่ตรัสรู้แล้ว ได้พิจารณาธรรมที่พระองค์ตรัสรู้เป็นเวลา 7 สัปดาห์ ทรงเห็นว่าพระธรรมที่พระองค์ทรงบรรลุนั้นมีความละเอียดอ่อน สุขุมคัมภีรภาพ ยากต่อบุคคลจะรู้ เข้าใจและปฏิบัติได้ ทรงเกิดความท้อพระทัยว่าจะไม่แสดงธรรมโปรดมหาชน ต่อมาท่านได้ทรงพิจารณาอย่างลึกซึ้ง แล้วทรงเห็นว่าบุคคลในโลกนี้มีหลายจำพวก บางพวกสอนได้ บางพวกสอนไม่ได้ เปรียบเสมือนบัว ๔ เหล่า

4.  ปรินิพพาน ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ใต้ต้นสาละ ณ สาลวโนทยาน ของเหล่ามัลลกษัตริย์ เมืองกุสินารา แคว้น     มัลละ พระชนมายุ 80 ปี ทรงเทศนาสั่งสอนมาเป็นเวลา 45 ปี
ได้รับอนุญาตจากกรมการศาสนาให้เป็นอุทยานการศึกษา

พิพิธภัณฑ์  เป็นพิพิธภัณฑ์  ที่เก็บวัตถุโบราณ เช่น พระพุทธรูป  เครื่องใช้  เครื่อประดับของคนในสมัยโบราณ  รวมทั้ง    เงินที่ใช้ในสมัยโบราณ 

7.  ความรู้ที่สามารถเรียนได้จากแหล่งเรียนรู้

        1. ความรู้ทางด้านวิชาการต่าง ๆ

        2. ทำให้เราสามารถทราบถึงพุทธประวัติ

        3. มีห้องสมุดไว้บริการทางด้านศึกษาหาความรู้

8.  ผู้บันทึก  :  พรพงษ์  เกตุชัยโกศล