แนะนำอำเภอเกาะคา
อำเภอเกาะคาตั้งขึ้นเมื่อปี
พ.ศ. 2457 แต่เดิมชื่อว่า “อำเภอสบยาว” เนื่องจากว่า อำเภอเดิม
ตั้งอยู่บริเวณที่ลำน้ำแม่ยาวไหลมาบรรจบกับแม่น้ำวัง
อยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอเกาะคาปัจจุบันไปทางทิศเหนือ 1 กม. คำว่า “บรรจบ” ชาวบ้านพื้นเมืองเรียกว่า “สบ” จึงขนานนามว่า “อำเภอสบยาว”
ต่อมาเมื่อปี พ.ศ.2459 ทางราชการได้เปลี่ยนชื่ออำเภอ “สบยาว” เป็น “อำเภอเกาะคา” เพราะที่ว่าการอำเภอตั้งอยู่ในตำบลเกาะคา คำว่า “เกาะคา”
มีประวัติความเป็นมาคือ
บริเวณที่ตั้งตำบลแต่เดิมเป็นทางน้ำของลำน้ำแม่ยาว ซึ่งไหลมาจากภูเขาขุนตาล
(เขาผีปันน้ำ) เขตติดต่อกับจังหวัดลำพูน ผ่านตำบลใหม่พัฒนาและตำบลไหล่หินมาบรรจบกับแม่น้ำวังที่ตำบลเกาะคา
ครั้นนานเข้าน้ำได้พัดเอาตะกอนดิน หิน และทราย
มากองรวมกันจนกลายเป็นสันดอนทรายขึ้น (สันดอนทราย ชาวบ้านพื้นเมืองเรียกว่า เกาะ)
ภายหลังลำน้ำแม่ยาวได้เปลี่ยนทางเดินของร่องน้ำ
ทำให้เกิดสันดอนทรายเป็นบริเวณกว้าง แล้วกลายสภาพเป็นพื้นดินปนทรายซึ่งมีหญ้าคาขึ้นงอกงามเต็มที่
ต่อมาได้มีชาวบ้านไปตั้งถิ่นฐานบ้านเรือนในบริเวณดังกล่าว ชาวบ้านจึง เรียกว่า “เกาะคา”
-->
· อาณาเขตติดต่อ
ทิศเหนือ ติดต่อกับ อำเภอห้างฉัตร และ อำเภอเมืองฯ จังหวัดลำปาง
ทิศใต้ ติดต่อกับ อำเภอสบปราบ จังหวัดลำปาง
ทิศตะวันออก ติดต่อกับ อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง
ทิศตะวันตก ติดต่อกับ อำเภอเสริมงาม จังหวัดลำปาง
แบ่งเขตการปกครอง ออกเป็น
1. การปกครองส่วนภูมิภาค แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 9 ตำบล 78 หมู่บ้าน
ประกอบด้วย 1.ลำปางหลวง 2. นาแก้ว 3. ไหล่หิน 4. วังพร้าว 5. ศาลา 6.
เกาะคา
7. นาแส่ง 8. ท่าผา 9. ใหม่พัฒนา
·
เทศบาลตำบลเกาะคา
ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลศาลา บางส่วนของตำบลเกาะคา และบางส่วนของตำบลท่าผา
·
เทศบาลตำบลวังพร้าว
ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังพร้าวทั้งตำบล
·
องค์การบริหารส่วนตำบลนาแส่ง
ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาแส่งทั้งตำบล
·
องค์การบริหารส่วนตำบลใหม่พัฒนา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลใหม่พัฒนาทั้งตำบล
จำนวน 78
หมู่บ้าน
เขตเทศบาล จำนวน 54 หมู่บ้าน
เขตองค์การบริหารส่วนตำบล จำนวน 24 หมู่บ้าน
จำนวนประชากร / จำนวนครัวเรือน
มีจำนวนครัวเรือน 21,099
ครัวเรือน
มีประชากรทั้งหมด 61,591
คน
เพศชาย 29,983
คน
เพศหญิง 31,608
คน
-->
ลักษณะภูมิประเทศ
เป็นที่ราบร้อยละ 70 ภูเขาร้อยละ
30
สภาพพื้นที่เป็นที่ราบบนเนินและ
ที่ราบลุ่มระหว่างแม่น้ำและภูเขา อยู่สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 268 ลักษณะดินส่วนใหญ่เป็นดินปนทราย (ดินร่วนซุย) เหมาะแก่การเพาะปลูกและการกสิกรรมมาก
เนื่องจากเป็นที่ราบกว้างใหญ่ที่มีแม่น้ำไหลผ่านหลายสาย ทำให้เกิดความอุดมสมบูรณ์
ประชากรส่วนใหญ่มีอาชีพทางการเกษตรเป็นอาชีพหลัก
ด้านเศรษฐกิจ
1.อาชีพหลัก
ได้แก่ด้านเกษตร รับจ้างทั่วไป
2.อาชีพเสริม
ได้แก่ อุตสาหกรรมในครัวเรือน/โรงงานเซรามิกส์กว่า 50 โรง
3.จำนวนธนาคาร
มี 3 แห่ง ได้แก่
- ธนาคารกรุงเทพ จำกัด มหาชน
-
ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร
- ธนาคารออมสิน
ด้านการท่องเที่ยว อำเภอเกาะคามีสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญ ดังนี้
1. วัดพระธาตุลำปางหลวง (พระแก้วมรกต) บ้านลำปางหลวง ม. 1 ต.ลำปางหลวง
2.
บ่อน้ำร้อน (
อาบน้ำแร่ ) บ้านโป่งร้อน ม. 1 ต. ใหม่พัฒนา
3. วัดไหล่หินหลวง (วัดเสลารัตนปัพพะตาราม) บ้านไหล่หิน ม. 2 ต.ไหล่หิน
4. ถ้ำดอยฮาง บ้านทุ่งขาม ม. 6 ต. ใหม่พัฒนา
5. ถ้ำห้วยฮวก เขาส่องกระจก
และ ดอยเงินรีสอร์ท บ้านหาดปู่ด้าย ม. 1 ต. นาแส่ง
6. ถ้ำตะกร้าแหล่งกำเนิดค้นพบฟอสซิล มนุษย์เกาะคา Homo Evectus
500,000 ปี
บ้านหาดปู่ด้าย
ม.
1 ต. นาแส่ง
7.
วัดพระธาตุจอมปิง ( ภาพเงาสะท้อนพระธาตุหัวกลับ Unseen )
8 . สถานปฎิบัติธรรมเตาปูน บ้านนากิ๋ม
ม. ต. นาแส่ง
งานเทศกาลที่สำคัญ อำเภอเกาะคามีงานเทศกาลที่สำคัญ ดังนี้
1.
งานยี่เป็งวัดพระธาตุลำปางหลวง
(ตรงกับเทศกาลวันลอยกระทง) ม.1
ต.ลำปางหลวง
2.
สรงน้ำวัดพระธาตุจอมปิง
(ตรงกับเทศกาลวันสงกรานต์) ม.5 ต.นาแก้ว
3.
สรงน้ำพระธาตุวัดพระธาตุลำปางหลวง
(วันที่ 16 เมษายน ของทุกปี)
วัดพระธาตุลำปางหลวง ม.1 ต. ลำปางหลวง